Tết Nguyên Đán (hay còn gọi là Tết Âm lịch hoặc Tết cổ truyền Việt Nam) là thời điểm xuân về đánh dấu sự khởi đầu của năm mới. Đây là dịp quan trọng nhất trong năm, khi mọi người cùng sum họp gia đình, tham gia các phong tục lễ hội đặc sắc, đón chào một khởi đầu mới với nhiều hy vọng và may mắn. Đặc biệt, ở một số quốc gia Đông Á, Tết Âm lịch cũng được tổ chức nhưng mang sắc thái văn hóa riêng biệt. Hãy cùng Hometalk tìm hiểu đáp án chi tiết cho câu hỏi Tết Nguyên Đán là gì?
1. Tết Nguyên Đán là gì?
1.1 Định nghĩa và khái niệm Tết Nguyên Đán
Tết Nguyên Đán (còn được gọi là Tết Cả, Tết Âm lịch, Tết Ta, Tết Cổ truyền hay đơn giản là Tết) là dịp lễ đầu năm Âm lịch quan trọng và ý nghĩa nhất trong năm của người Việt. Tết Cổ truyền Việt Nam thường được tổ chức từ ngày Mùng 1 Tết (vào khoảng cuối tháng Một đến đầu tháng Hai dương lịch). Vào dịp này, mỗi gia đình đều hướng về sự sum họp, đoàn viên, đi chúc Tết họ hàng, bạn bè, mừng tuổi (hay lì xì) và cùng gửi gắm những ước vọng tốt đẹp cho năm mới.
“Tết” là cách đọc âm Hán – Việt của chữ “Tiết”, “Nguyên” theo chữ Hán có nghĩa là sự bắt đầu, khởi đầu hay sơ khai và “đán” là buổi sáng sớm, vì vậy, “Tiết Nguyên Đán” là cách đọc đúng phiên âm. Còn Tết Cổ truyền, Tết Cả, Tết Ta hay Tết Âm lịch là cách gọi của người Việt truyền thống tốt đẹp, trường tồn qua bao thế hệ.
1.2 Tết Nguyên Đán có giống Tết Âm lịch không?
Tết Nguyên Đán và Tết Âm lịch thường được người Việt dùng thay thế cho nhau hằng ngày, tuy nhiên về mặt ngữ nghĩa và phạm vi, hai khái niệm có sự khác biệt nhất định.
Tết Âm lịch là cách gọi chung để chỉ dịp lễ năm mới theo lịch mặt trăng, thường rơi vào khoảng cuối tháng 1 đến giữa tháng 2 Dương lịch. Âm lịch là loại lịch phổ biến ở nhiều nước Á Đông như Trung Quốc, Việt Nam, Hàn Quốc và một số cộng đồng người Hoa trên thế giới.
Còn Tết Nguyên Đán là cách gọi riêng của người Việt Nam chỉ dịp Tết cổ truyền đầu năm, mang nhiều ý nghĩa truyền thống, tâm linh, gắn với tục lệ thờ cúng tổ tiên, đoàn viên gia đình và khởi đầu vận khí. Tết Nguyên Đán là một biểu tượng văn hóa đặc trưng của Việt Nam, được tổ chức theo lịch Âm nhưng không đồng nghĩa với tên gọi “Tết Âm lịch” ở phạm vi quốc tế.
1.3 Cách tính thời gian Tết Nguyên Đán
Tết Nguyên Đán của Việt Nam dựa trên Âm lịch, nên thường đến muộn hơn Tết Dương lịch (còn gọi là Tết Tây). Do quy luật 3 năm nhuận một tháng của Âm lịch, ngày mồng 1 Tết Nguyên Đán sẽ luôn rơi vào khoảng cuối tháng Một đến giữa tháng Hai dương lịch (không sớm hơn ngày 21/01 và không muộn hơn ngày 19/02).
Thông thường, thời gian đón Tết Nguyên Đán diễn ra trong 7 – 8 ngày cuối năm cũ và 7 ngày đầu năm mới (từ 23 tháng Chạp đến hết mồng 7 tháng Giêng). Đây là quãng thời gian người Việt bận rộn dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị mâm ngũ quả, gói bánh chưng, bánh tét, cúng gia tiên, đồng thời cũng là lúc để sum họp gia đình, chúc nhau những điều tốt lành, may mắn cho Năm mới Âm lịch.
Để biết còn bao nhiêu ngày nữa đến Tết Nguyên Đán 2027, bạn có thể dựa vào bài viết Hometalk đếm ngược đến Tết Đinh Mùi 2027 tại đây.
2. Nguồn gốc của Tết Nguyên Đán là gì?
Hiện nay, vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều về nguồn gốc ngày Tết Nguyên Đán. Phần lớn tài liệu cho rằng ngày Tết này bắt nguồn từ văn hóa Trung Quốc và du nhập vào Việt Nam trong thời kỳ 1000 năm Bắc thuộc.
Tuy nhiên, theo truyền thuyết “bánh chưng, bánh dày” gắn với thời các Vua Hùng, người Việt đã có nghi lễ đón mừng năm mới từ rất sớm, trước cả khi bị ảnh hưởng bởi văn hóa Trung Hoa cổ. Điều này cho thấy Tết Nguyên Đán có thể đã hình thành và phát triển sâu sắc trong cộng đồng dân tộc Việt ngay từ buổi đầu dựng nước, và sau đó tiếp tục được bồi đắp qua quá trình giao lưu lịch sử.
2.1 Gắn liền với chu kỳ nông nghiệp và nền văn minh lúa nước
Ngay từ thời xa xưa, người Việt đã xem Tết Nguyên Đán như khởi đầu của một chu kỳ sản xuất nông nghiệp mới. “Tết” cũng là dịp bày tỏ lòng biết ơn đối với trời đất và tổ tiên, mong ước cho mùa màng bội thu, gia đình ấm no, hạnh phúc vì thế nhiều người xưa còn gọi là tết nông nghiệp.
Phong tục cúng trời đất, thần nông – vị thần bảo vệ mùa màng, là phần không thể thiếu trong các lễ hội mùa xuân. Những nghi lễ này vừa thể hiện lòng biết ơn, vừa cầu nguyện cho một năm mới may mắn, phát đạt, trong đó vụ mùa luôn là yếu tố then chốt để duy trì sự sống và sự phát triển của cộng đồng. Cùng với đó, văn minh lúa nước cũng đã để lại dấu ấn sâu đậm trong đời sống văn hóa, từ những lễ hội, phong tục cho đến tín ngưỡng thờ cúng, tạo nên bản sắc đặc trưng trong văn hóa Tết của người Việt.
2.2 Sự hình thành qua các thời kỳ lịch sử
Nhiều công trình nghiên cứu, trong đó có tài liệu đăng trên tạp chí Indochine năm 1942 do GS.TS Nguyễn Văn Huyên biên soạn, đã chỉ ra rằng Tết Nguyên Đán là ngày lễ long trọng nhất trong năm theo lịch âm ở Việt Nam. Tết mang ý nghĩa kết hợp cả hai yếu tố:
- Mặt trăng: Thể hiện qua việc tháng mới bắt đầu vào ngày trăng mới.
- Mặt trời: Thời điểm năm mới được xác định khi mặt trời vượt qua chí tuyến nam, báo hiệu tiết Đông chí kết thúc, mở ra mùa xuân.
Bên cạnh đó, nhà sử học Trần Văn Giáp (1963) cũng phân tích nguồn gốc chữ “Tết” (từ “Tiết” trong tiếng Hán) gắn với khái niệm “Bát tiết” – tám mốc thay đổi khí hậu quan trọng trong năm. Trong đó, Nguyên đán (đầu năm) là thời điểm thiêng liêng nhất, đánh dấu sự khởi đầu của năm, tháng và mùa.
3. Ý nghĩa của ngày Tết Nguyên Đán là gì?
3.1 Khởi đầu mới và sự linh thiêng
Theo nhiều tài liệu cổ, đặc biệt là phân tích của GS.TS Nguyễn Văn Huyên, ngày đầu tiên của năm mới (buổi sáng Nguyên đán) được xem là khoảnh khắc linh thiêng bậc nhất. Mọi hành động, cử chỉ trong những giờ đầu tiên này đều được quan niệm sẽ đem lại điềm lành, ảnh hưởng tích cực đến vận may trong suốt năm.
3.2 Dịp tri ân tổ tiên và thần linh
Với người Việt, Tết là dịp quan trọng nhất để đoàn viên. Dù ở xa xôi cách trở, ai cũng cố gắng về nhà đón Tết cùng gia đình, để cùng nhau đợi thời khắc giao thừa, thắp nén hương tưởng nhớ ông bà, tổ tiên. Trong không khí ấy, hiện hữu một sự kết nối đặc biệt giữa người còn sống và những người đã khuất, tạo nên nét tâm linh sâu sắc.
3.3 Khát vọng an vui, xua tan điều xấu
Vào dịp này, người ta thường dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị cỗ bàn, mong muốn “dẹp bỏ” mọi điều không may của năm cũ để đón xuân an lành. Các nghi thức như đốt vàng mã, cúng lễ, uống rượu, xông đất, chúc Tết… đều mang ý nghĩa cầu chúc sự bình an, xua đuổi tai ương và bắt đầu năm mới với tâm thế nhẹ nhàng, thư thái.
3.4 Tết Nguyên Đán trong các văn hóa Đông Á
Không chỉ riêng Việt Nam, Tết Âm lịch còn được xem là lễ hội lớn tại các nước như Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore… Mỗi quốc gia lại có cách đón Tết riêng: từ cách trang trí nhà cửa, bày hoa mai, hoa đào, đến các phong tục lễ hội độc đáo. Tuy khác nhau về hình thức, nhưng tất cả đều hướng đến ý nghĩa sum vầy, đoàn tụ, cầu chúc an lành cho năm mới. Điều này lý giải vì sao nhiều du khách thường muốn trải nghiệm Tết Nguyên Đán ở các nước Đông Á để khám phá những nét văn hóa đặc sắc.
4. Các phong tục tập quán trong Tết Nguyên Đán
Dịp Tết Nguyên Đán (hay còn gọi là Tết cổ truyền hoặc Tết Âm lịch) được xem là thời điểm xuân về, đánh dấu Năm mới Âm lịch và mang đậm nét phong tục lễ hội. Trong Tết cổ truyền Việt Nam, người dân thường thực hiện hàng loạt nghi lễ và phong tục đặc sắc nhằm sum họp gia đình, bày tỏ lòng tôn kính với tổ tiên và cầu mong một năm mới an lành, may mắn.
4.1 Dọn dẹp nhà cửa và lau chùi mùa cũ
Trước khi bước vào những ngày Tết Nguyên Đán, mọi người đều dành thời gian dọn dẹp nhà cửa, lau chùi bàn ghế, vật dụng, trang hoàng không gian sống. Dọn nhà cuối năm được xem là cách “tống cựu nghênh tân”, bỏ lại những điều không may của năm cũ để đón chào mùa xuân tươi mới, cũng là dịp mua sắm Tết nhộn nhịp.
4.2 Cúng ông Công, ông Táo và cúng gia tiên
Phong tục cúng ông Công, ông Táo (thường diễn ra vào ngày 23 tháng Chạp) thể hiện niềm tin vào các vị thần bếp núc, vị thần cai quản gia đình. Sau lễ đưa ông Táo về trời, các gia đình cũng chuẩn bị lễ cúng gia tiên, bày tỏ lòng hiếu kính với tổ tiên, cầu mong tổ tiên phù hộ cho một năm mới thuận hòa, hạnh phúc.
- Hương, hoa tươi, nến: Tạo không khí trang nghiêm cho buổi lễ.
- Mâm cỗ (tùy điều kiện gia đình): Có thể là mâm cỗ mặn với xôi, gà luộc, canh, giò chả… hoặc mâm cỗ chay, gồm các món rau, củ quả tùy ý.
- Bộ giấy tiền vàng mã (bao gồm áo mũ, hia, hài… tượng trưng cho trang phục của Táo Quân).
- Cá chép (sống hoặc giấy): Là phương tiện để ông Táo “cưỡi” về chầu trời. Nhiều gia đình thường thả cá chép ra sông, hồ để thể hiện tính nhân văn, phóng sinh.
4.3 Gói bánh chưng, bánh tét
Bánh chưng, bánh tét là món ăn truyền thống Tết của người Việt, biểu tượng cho đất – trời và lòng biết ơn đối với cội nguồn. Các gia đình thường cùng nhau gói bánh, canh nồi bánh suốt đêm, vừa chuyện trò, vừa cảm nhận không khí sum họp ấm áp trước thời khắc Tết Nguyên Đán.
- Nguyên liệu: Gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn, lá dong (lá chuối), lạt buộc…
- Bước 1: Vo gạo nếp, ngâm đỗ, ướp thịt.
- Bước 2: Trải lá, cho nhân vào giữa, gói bánh cẩn thận.
- Bước 3: Dùng lạt buộc thật chặt, đem luộc bánh từ 8 – 12 tiếng (tùy kích cỡ).
- Bước 4: Vớt bánh, để ráo và bảo quản nơi khô, thoáng mát.
4.4 Lì xì đầu năm và chúc Tết
Lì xì (mừng tuổi) là nét văn hóa đặc trưng, dành cho trẻ nhỏ và người lớn tuổi với lời chúc an khang, sức khỏe. Mọi người thường gặp nhau, chúc Tết nhau những điều tốt đẹp, mong cầu một năm mới nhiều niềm vui, may mắn.
4.5 Bày mâm ngũ quả và tảo mộ
Trong phong tục Tết Nguyên Đán, việc bày mâm ngũ quả (bao gồm 5 loại quả với 5 màu khác nhau, có thể là mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, và một loại quả biểu trưng tùy vùng miền) trên bàn thờ tổ tiên là cách thể hiện lòng tri ân, kính nhớ tiền nhân. Ngoài ra, vào dịp cận Tết, nhiều gia đình sẽ đi tảo mộ để thăm và dọn dẹp phần mộ của ông bà, bày tỏ đạo hiếu, cầu mong tổ tiên phù hộ.
4.6 Cúng tất niên và đón giao thừa
Đêm tất niên (thường vào ngày 30 tháng Chạp hoặc 29 nếu tháng Chạp thiếu) là lúc gia đình quây quần bên nhau, ăn bữa cơm đoàn tụ và nhìn lại chặng đường đã qua. Sau đó, nghi thức đón giao thừa (lễ “trừ tịch”) diễn ra vào lúc chuyển giao từ năm cũ sang năm mới, được xem là khoảnh khắc thiêng liêng, khởi đầu cho Năm mới Âm lịch.
4.7 Xông đất và chọn ngày xuất hành may mắn
Ngay sau thời khắc giao thừa, gia chủ thường mời hoặc đón người hợp tuổi, vía tốt đến xông đất để mang lại vận may trong năm mới. Bên cạnh đó, nhiều người cũng cẩn thận chọn ngày giờ xuất hành phù hợp với tuổi mệnh, tin rằng điều này sẽ giúp cả năm được thuận lợi, thành công.
| Tuổi gia chủ | Tuổi hợp xông đất | Nhóm tam hợp | Ý nghĩa và lợi ích |
| Tý | Thân (1980, 1992), Thìn (1976, 1988) | Tý – Thân – Thìn | Thu hút vượng khí, hạn chế xung đột trong năm mới. |
| Sửu | Tỵ (1977, 1989), Dậu (1981, 1993) | Tỵ – Dậu – Sửu | Giúp gia chủ hóa giải vướng mắc, đón nhận nhiều điều tốt lành. |
| Dần | Ngọ (1978, 1990), Tuất (1982, 1994) | Dần – Ngọ – Tuất | Thúc đẩy may mắn và tinh thần tích cực, đem lại nhiều cơ hội phát triển. |
| Mão | Mùi (1979, 1991), Hợi (1983, 1995) | Mão – Mùi – Hợi | Tạo không khí êm ấm, giữ hòa khí trong gia đình, giúp đón năm mới suôn sẻ. |
| Thìn | Tý (1984, 1996), Thân (1980, 1992) | Tý – Thân – Thìn | Tăng cường tài lộc, hỗ trợ công danh và vận hạn trong năm. |
| Tỵ | Sửu (1985, 1997), Dậu (1981, 1993) | Tỵ – Dậu – Sửu | Mang lại sự ổn định, giúp gia chủ yên tâm khởi đầu năm mới. |
| Ngọ | Dần (1986, 1998), Tuất (1982, 1994) | Dần – Ngọ – Tuất | Tạo đà cho công danh và tình cảm thăng hoa, củng cố năng lượng tích cực suốt năm. |
| Mùi | Mão (1987, 1999), Hợi (1983, 1995) | Mão – Mùi – Hợi | Cân bằng nguồn năng lượng, hỗ trợ các mối quan hệ hài hòa và thuận lợi hơn. |
| Thân | Tý (1984, 1996), Thìn (1988, 2000) | Tý – Thân – Thìn | Gia tăng cơ hội phát triển, tinh thần hứng khởi, tạo đà cho các kế hoạch trong năm. |
| Dậu | Sửu (1985, 1997), Tỵ (1989, 2001) | Dậu – Sửu – Tỵ | Giúp công việc, cuộc sống được “trợ lực” tốt, dễ đạt thành tựu và may mắn. |
| Tuất | Dần (1986, 1998), Ngọ (1990, 2002) | Dần – Ngọ – Tuất | Mang lại nguồn sinh khí dồi dào, giúp gia chủ gặp nhiều thuận lợi, hanh thông. |
| Hợi | Mão (1987, 1999), Mùi (1991, 2003) | Hợi – Mão – Mùi | Hỗ trợ phúc lộc, gắn kết gia đình, tạo bầu không khí vui tươi, an lành suốt năm. |
Lưu ý: Bảng trên chỉ mang tính tham khảo, người xông đất lý tưởng còn cần có tính cách vui vẻ, lạc quan, cuộc sống ít biến cố để đem lại nhiều điều tốt đẹp cho gia chủ trong ngày đầu năm. | |||
5. Các hoạt động truyền thống trong ngày Tết Nguyên Đán
Trong những ngày Tết cổ truyền này, người Việt tưng bừng tham gia nhiều phong tục lễ hội, thể hiện nét văn hóa giàu bản sắc.
5.1 Múa lân, múa rồng
Múa lân, múa rồng tạo nên sắc màu rộn ràng cho Tết Nguyên Đán, khi các đoàn lân đến từng nhà hoặc biểu diễn trên đường phố trong tiếng trống nhịp nhàng. Người ta tin rằng điệu múa sôi động này sẽ xua đuổi điều xấu, đồng thời mang lại may mắn và phúc lộc đầu năm.
5.2 Thăm chùa, làm việc thiện
Bên cạnh những hoạt động náo nhiệt, việc thăm chùa vào dịp Tết Âm lịch là thói quen đã tồn tại từ lâu đời. Người Việt đến chùa dâng hương, cầu nguyện, xin lộc đầu năm, mong một khởi đầu an lành. Đây cũng là thời điểm lý tưởng để tìm lại sự tĩnh tâm, khép lại năm cũ và mở ra hy vọng mới.
5.3 Trò chơi dân gian và các giải trí gia đình
Nhiều trò chơi dân gian Tết như kéo co, đấu vật, bịt mắt đập niêu, chọi gà… được tổ chức ở thôn xóm hay khu vui chơi cộng đồng, thu hút cả người lớn lẫn trẻ nhỏ. Trong gia đình, mọi người quây quần bên nhau, cùng chúc Tết, trao phong bao lì xì và chia sẻ niềm vui đoàn tụ. Bầu không khí ấm áp này chính là sức hút đặc biệt của Tết cổ truyền Việt Nam.
5.4 Mua sắm và trang trí nhà cửa
Trước mỗi dịp đón xuân, các gia đình thường tất bật mua sắm Tết, lựa chọn hoa mai, hoa đào hay quất cảnh để bày trí trong nhà. Không thể thiếu việc dọn dẹp nhà cửa, trang hoàng không gian sống, gói ghém những niềm vui nho nhỏ để cùng chào đón Năm mới với tâm thế phấn khởi, tươi mới.
6. Lịch nghỉ Tết Nguyên Đán 2027
Để giúp mọi người, từ học sinh, sinh viên đến cán bộ công chức và người lao động, có sự chuẩn bị tốt nhất cho kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán năm 2027, Hometalk đã và đang tổng hợp thông tin về lịch nghỉ Tết áp dụng chung cho 34 tỉnh thành. Tuy nhiên, hiện nay chưa có lịch nghỉ tết năm 2027 chính thức và một số nơi có thể điều chỉnh linh hoạt tùy vào đặc thù của địa phương.
Cập nhật lịch nghỉ Tết Nguyên Đán 2027 chính thức cho từng đối tượng tại bài viết sau đây.
7. Các món ăn truyền thống Tết Nguyên Đán
Ngày Tết sẽ không trọn vẹn nếu thiếu đi hương vị của những món ăn truyền thống Tết. Đây là dịp để gia đình quây quần, thưởng thức bánh chưng, bánh tét, bày mâm ngũ quả, cùng nhau khơi dậy niềm tự hào về cội nguồn và phong tục ẩm thực độc đáo.
7.1 Bánh chưng, bánh tét
Bánh chưng (phổ biến ở miền Bắc) và bánh tét (phổ biến ở miền Nam) không chỉ là món ăn mang biểu tượng của đất – trời, mà còn ẩn chứa truyền thuyết “Bánh chưng, bánh dày” về lòng hiếu thảo và tinh thần uống nước nhớ nguồn. Việc chuẩn bị, gói bánh, canh nồi bánh suốt đêm chính là dịp để cả gia đình thắt chặt sự gắn kết, cùng chờ đón giờ khắc Tết Nguyên Đán linh thiêng.
7.2 Mâm ngũ quả
Mâm ngũ quả bày trên bàn thờ tổ tiên bao gồm năm loại trái cây khác nhau, tượng trưng cho ước vọng no đủ, may mắn và bình an. Mỗi vùng miền lại có một cách chọn trái cây khác nhau, như miền Bắc ưa chuối, bưởi, quất, cam, ớt; còn miền Nam chuộng mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài… Dù khác biệt, mục đích chung vẫn là thể hiện tấm lòng tri ân tổ tiên, gửi gắm mong ước tốt đẹp cho năm mới Âm lịch.
7.3 Các món ăn đặc sản khác trong dịp Tết
Bên cạnh bánh chưng, bánh tét, người Việt còn chuẩn bị vô số món đặc sản khác như giò, chả, nem rán, thịt đông, canh măng, củ kiệu, tôm khô… tùy theo văn hóa ẩm thực từng vùng miền. Tất cả tạo nên bức tranh ẩm thực đa dạng và đậm đà, giúp dịp Tết cổ truyền Việt Nam trở nên thật thiêng liêng và đáng nhớ, gắn liền với không khí đoàn viên ấm áp.
8. Du lịch trong dịp Tết Nguyên Đán
Trong dịp Tết Âm lịch, nhu cầu du lịch và khám phá các điểm đến hấp dẫn của Việt Nam ngày càng tăng, bởi đây là thời điểm đón xuân, mọi người có kỳ nghỉ dài, đồng thời muốn tìm đến không gian mới mẻ để tận hưởng không khí lễ hội. Một số địa danh dưới đây thường được ưa chuộng khi Năm mới Âm lịch gõ cửa.
8.1 Sapa
Sapa mùa Tết mang nét quyến rũ rất riêng, với không khí se lạnh cùng những thửa ruộng bậc thang chìm trong sương sớm. Du khách có thể đắm mình trong bản sắc văn hóa của các dân tộc thiểu số, tham dự các trò chơi dân gian Tết do người bản địa tổ chức, hoặc đơn giản là hít thở bầu không khí trong lành giữa núi rừng. Vào dịp Tết cổ truyền, nhiều hộ dân vẫn giữ thói quen cúng gia tiên và đón du khách bằng những món đặc sản núi cao, tạo nên cảm giác gần gũi, ấm áp.
8.2 Hà Nội
Hà Nội vào dịp Tết cổ truyền Việt Nam mang một không khí trầm lắng pha lẫn nét thiêng liêng. Buổi sớm, người dân ghé thăm các ngôi chùa cổ kính để cầu mong may mắn, sức khỏe, sau đó dạo quanh hồ Hoàn Kiếm để tận hưởng tiết xuân nhẹ nhàng. Khi chiều buông, mùi bánh chưng mới nấu phảng phất trong từng con ngõ, gợi nhớ sum họp gia đình và những giá trị truyền thống lâu đời. Đầu năm mới, phố phường rực rỡ sắc hoa, từ hoa đào đến hoa mai, tạo nên khung cảnh thi vị hiếm có.
8.3 Đà Nẵng, Hội An
Đà Nẵng và Hội An thường được mệnh danh là “điểm dừng chân lý tưởng” trong các ngày Tết Nguyên Đán nhờ không gian sạch sẽ, dịch vụ du lịch chất lượng và lòng hiếu khách của người dân miền Trung. Du khách có thể vừa ngắm múa lân, múa rồng rộn ràng, vừa tản bộ trên những con phố đèn lồng rực rỡ ở Hội An, nơi các phong tục Tết Nguyên Đán được thể hiện qua hoạt động chúc Tết, tặng lì xì, dâng mâm ngũ quả và trưng bày hoa đào, hoa mai đầy sắc màu.
8.4 Nha Trang
Nha Trang không chỉ thu hút du khách bởi biển xanh, cát trắng, mà còn bởi bầu không khí trong lành, mát mẻ vào những ngày đầu năm. Trong dịp mua sắm Tết, chợ đêm và các trung tâm thương mại tại thành phố biển cũng trở nên nhộn nhịp, góp phần tạo nên trải nghiệm kết hợp giữa nghỉ dưỡng và hòa mình vào không khí Tết Âm lịch của người dân địa phương. Tham gia lễ chùa đầu năm, nếm thử món ăn truyền thống Tết hay dạo biển ban sớm là những trải nghiệm khó quên khi đón xuân ở Nha Trang.
9. So sánh Tết Nguyên Đán ở Việt Nam và các quốc gia khác
Tết Nguyên Đán không chỉ hiện diện ở Việt Nam mà còn phổ biến trong nền văn hóa của nhiều nước Đông Á. Tuy nhiên, mỗi nơi lại có những nét đặc trưng riêng, tạo nên bức tranh Tết đa dạng và phong phú.
9.1 Tết Nguyên Đán ở Trung Quốc
Trong quan niệm người Trung Quốc, Tết Nguyên Đán (gọi là Xuân Tiết hay Chun Jie trong tiếng Trung) là thời khắc đoàn viên, khi mọi người quây quần, trao nhau phong bao lì xì (hongbao) và tổ chức múa rồng, múa lân rầm rộ. Mâm cỗ thường có các món như sủi cảo, cá, bánh tổ; mọi người dán câu đối đỏ và đốt pháo để xua đuổi điềm xấu. Không khí rộn ràng ấy có nhiều điểm tương đồng với Tết cổ truyền Việt Nam, dù cách bày biện, ẩm thực và ngôn ngữ chúc tụng có phần khác biệt.
9.2 Tết Seollal ở Hàn Quốc
Hàn Quốc đón Seollal cũng vào dịp Năm mới Âm lịch, với tâm điểm là lễ cúng tổ tiên, nghi thức bái lạy cha mẹ và ông bà để tỏ lòng hiếu kính. Người Hàn dùng món canh bánh gạo (tteokguk) với mong muốn “thêm một tuổi” và đón may mắn. Tương tự Việt Nam, việc xông đất và trao lì xì đầu năm cũng được coi trọng, dù tiền mừng thường đựng trong phong bao in họa tiết truyền thống Hàn Quốc thay vì màu đỏ nổi bật như ở Việt Nam hay Trung Quốc.
9.3 Tết Nguyên Đán ở Đài Loan và các nơi khác
Đài Loan, Singapore, Malaysia cùng nhiều cộng đồng gốc Hoa trên thế giới cũng có phong tục đón Tết Nguyên Đán. Họ thường quây quần ăn bữa cơm tất niên, trao quà, lì xì và thăm chùa chiền đầu năm. Dù giữ nét tương đồng về nghi lễ cốt lõi, mỗi khu vực lại thêm thắt những hoạt động khác nhau, có thể là hội chợ hoa, bắn pháo hoa quy mô lớn hoặc các trò chơi dân gian Tết độc đáo.
10. Vai trò của Tết Nguyên Đán trong văn hóa Việt Nam
Tết Nguyên Đán ở Việt Nam không chỉ đơn thuần là một dịp lễ hội, mà còn ẩn chứa giá trị tinh thần sâu sắc, vừa thiêng liêng, vừa gắn bó mật thiết với đời sống của mỗi gia đình.
10.1 Giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc
Thông qua Tết cổ truyền Việt Nam, các phong tục như gói bánh chưng, bày mâm ngũ quả, cúng gia tiên, chúc Tết, lì xì… được tiếp nối từ đời này qua đời khác, giúp thế hệ trẻ hiểu và trân trọng bản sắc dân tộc. Chính những hoạt động đó đã giữ cho nền văn hóa Việt Nam một dấu ấn riêng, không bị mai một giữa làn sóng hiện đại hóa.
10.2 Thúc đẩy sự gắn kết gia đình và cộng đồng
Dịp Tết Nguyên Đán là thời điểm mọi người tề tựu, gạt bỏ bộn bề công việc để về bên gia đình, tưởng nhớ tổ tiên và sẻ chia niềm vui đoàn viên. Những cuộc thăm hỏi, những chuyến viếng mộ, bữa cơm tất niên hay khoảnh khắc giao thừa thiêng liêng đều trở thành sợi dây gắn kết các thành viên lại với nhau. Với phạm vi lớn hơn, Tết cũng thúc đẩy tình làng nghĩa xóm, làm bền chặt mối quan hệ cộng đồng qua các lễ hội Tết và trò chơi dân gian.
10.3 Ảnh hưởng tới kinh tế và du lịch
Trong những ngày giáp Tết, hoạt động mua sắm Tết sôi nổi, mang đến lợi nhuận cho các doanh nghiệp, thúc đẩy dòng chảy hàng hóa. Cùng với đó, ngành du lịch nội địa và quốc tế cũng phát triển mạnh, khi nhiều người chọn khám phá các điểm đến nổi tiếng hoặc về quê đoàn tụ. Chính vì vậy, Tết Âm lịch không chỉ đóng vai trò lễ nghi quan trọng, mà còn tạo động lực kinh tế, khuyến khích phát triển thương mại và dịch vụ, góp phần xây dựng hình ảnh đất nước Việt Nam thân thiện, giàu truyền thống trong mắt bạn bè quốc tế.
11. FAQs câu hỏi thường gặp về định nghĩa Tết Nguyên Đán là gì
Tết Nguyên Đán, hay còn được gọi là Tết Âm lịch, là dịp lễ truyền thống quan trọng nhất đối với người Việt, đánh dấu thời khắc chuyển giao sang Năm mới Âm lịch. Đây là lúc các gia đình sum họp, tưởng nhớ tổ tiên và chào đón mùa xuân với nhiều hy vọng mới.
Thông thường, 3 ngày Tết được tính từ mùng 1 đến mùng 3 tháng Giêng âm lịch.
- Mùng 1: Ngày đầu tiên của năm mới, chủ yếu để cúng gia tiên và chúc Tết những người trong gia đình.
- Mùng 2: Thường dành cho việc thăm hỏi, chúc Tết bạn bè, họ hàng xa, mở rộng mối quan hệ xã hội.
- Mùng 3: Còn được dân gian gọi là “ngày tát Tết”. Người ta quan niệm nên hạn chế viếng thăm hay chúc Tết những người có địa vị, thay vào đó gặp gỡ người thân cận, duy trì không khí đầm ấm và thân mật.
Bên cạnh tên gọi chính thức là Tết Nguyên Đán, người Việt còn dùng các cụm từ khác như Tết Âm lịch, Tết cổ truyền, Tết cổ niên, hoặc đơn giản hơn là Tết.
“Nguyên Đán” có ý chỉ “ngày đầu tiên của năm”. Trong đó, “Nguyên” là bắt nguồn, khởi thủy; “Đán” là buổi sáng sớm. Sự kết hợp này nhấn mạnh tầm quan trọng của ngày khởi đầu, thời điểm mọi người hướng đến những điều may mắn và tốt đẹp.
“Hòn đán” thực chất dùng để chỉ phần mâm cỗ ngày cúng trong dịp Tết Nguyên Đán, bao gồm những món ăn truyền thống Tết như bánh chưng, bánh tét, mâm ngũ quả và nhiều món khác nhau tùy theo phong tục từng vùng. Tất cả đều dâng lên tổ tiên và thần linh nhằm thể hiện lòng thành kính, biết ơn.
Theo tính toán dựa trên lịch âm và lịch dương, mùng 1 Tết Nguyên Đán năm 2027 rơi vào ngày 06 tháng 02 năm 2027. Đây là thời điểm người dân bắt đầu những hoạt động chúc Tết, lì xì và đón mùa xuân mới.
Trong ngày Tết, người Việt thường kiêng làm việc nặng, kiêng cãi vã, nói lời xui xẻo hay chơi cờ bạc quá đà. Bên cạnh đó, nhiều gia đình còn tránh quét nhà hoặc đổ rác trong mùng 1 để giữ lại may mắn, đồng thời hạn chế việc vay mượn hay trả nợ với mong muốn một năm mới thuận lợi và hạnh phúc hơn.
Giao thừa Tết Nguyên Đán 2027 rơi vào đêm 05/02/2027 (dương lịch), tức thời khắc chuyển sang mùng 1 Tết ngày 06/02/2027. Tính từ hôm nay, thời gian còn lại sẽ thay đổi theo từng ngày và bạn có thể theo dõi bằng bộ đếm ngược Tết 2027 để biết chính xác.
Đối với người Việt, Tết Nguyên Đán chính thức bắt đầu vào mùng 1 tháng Giêng âm lịch. Tuy vậy, không khí Tết thường khởi động từ khoảng 23 tháng Chạp (lễ cúng ông Công, ông Táo) và kéo dài cho đến hết ngày mùng 7, đôi khi tới Rằm tháng Giêng tùy theo phong tục mỗi vùng.
Nhiều người thắc mắc “Tết Nguyên Đán có lạnh không?” do Tết thường diễn ra vào giai đoạn cuối mùa đông, đầu mùa xuân. Thực tế, ở miền Bắc Việt Nam, tiết trời thời điểm này khá lạnh, đôi khi có mưa xuân và sương mù. Trái lại, miền Nam nắng ấm, mát mẻ hơn. Sự khác biệt khí hậu giữa các vùng miền chính là nét độc đáo, làm nên sức hút riêng của Tết cổ truyền Việt Nam.
12. Kết luận
“Tết Nguyên Đán Là Gì?” – Đó là lễ hội độc đáo và nhiều giá trị nhất của người Việt, khi mỗi người tạm rời xa bộn bề công việc để trở về với gia đình, kính nhớ tổ tiên và đón chào năm mới đầy hy vọng. Sự phong phú về phong tục như dọn dẹp nhà cửa, bày mâm ngũ quả, lì xì đầu năm và chúc Tết đã tạo nên một không khí lễ hội đáng nhớ, in đậm dấu ấn mùa xuân nơi quê hương. Giá trị của Tết tại Việt Nam còn ở văn hóa dân tộc và là di sản phi vật thể được UNESCO công nhận
Để góp phần biến ngôi nhà thành không gian ấm cúng và tiện nghi hơn trong dịp Tết, Hometalk cung cấp dịch vụ thiết kế và thi công nội thất chuyên nghiệp, luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trong hành trình làm mới tổ ấm, đón mùa xuân rạng rỡ và vẹn tròn hạnh phúc. Liên hệ với chúng tôi ngay để được tư vấn miễn phí!
Co-Founder/Architect
Ly Nguyễn (Nguyễn Hương Ly) là một doanh nhân nổi bật trong lĩnh vực kiến trúc - nội thất, đồng sáng lập và Trưởng phòng Thiết kế tại Hometalk. Tốt nghiệp Đại học Kiến Trúc TP.HCM năm 2016 với bằng Cử nhân Thiết kế Nội thất và Thiết kế Thời trang, chị đã tích lũy hơn 5 năm kinh nghiệm qua hợp tác với các agency lớn như Bpro và Redder, dẫn dắt hàng trăm dự án thiết kế nội thất cao cấp, xây nhà trọn gói, và các công trình tiêu biểu như văn phòng Bitexco, chuỗi F&B Món Huế – Phở Hùng.
Trên hành trình nỗ lực, chị đã khẳng định vị thế vững chắc, đưa Hometalk trở thành Top 10 Thương hiệu hàng đầu Việt Nam 2022 do Trung tâm Doanh nghiệp ASIA trao tặng. Công ty còn nhận giải Thương hiệu mạnh quốc gia 2025 và Top 10 Nhà lãnh đạo doanh nghiệp giỏi 2025. Triết lý thiết kế: “Hài hòa giữa công năng, thẩm mỹ, phong thủy và bền vững”, nhằm mang đến mái ấm hạnh phúc cho mọi gia đình. Với 95% khách hàng hài lòng (dựa trên đánh giá Google và NPS), Hometalk cam kết dịch vụ uy tín.
